Boisz się czasem, że zamiast pomóc, zaszkodzisz? To naturalny lęk, który paraliżuje wielu z nas w sytuacji… gdy trzeba udzielić pierwszej pomocy. Jednak w jej przypadku bierność nie popłaca. W świetle prawa również. Dziś wyjaśnimy prosto i konkretnie, czy masz obowiązek udzielenia pomocy, co Ci grozi za ucieczkę z miejsca zdarzenia i czy prawo stoi tu po Twojej stronie.
Co grozi za nieudzielenie pierwszej pomocy przedmedycznej w Polsce?
Udzielanie pierwszej pomocy to nasz prawny obowiązek. Reguluje to artykuł 162 § 1 Kodeksu karnego. Przepis mówi jasno:
„Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3″.
Czyli za bierność grozi Ci nawet do 3 lat pozbawienia wolności. Brzmi groźnie? I tak ma brzmieć. Ustawodawca chce w ten sposób zmotywować nas do niesienia pomocy. Ale spokojnie! Pomoc to nie zawsze skomplikowana reanimacja. To o wiele prostsze.
Wyobraźmy sobie, że teraz widzisz sytuację wymagającą udzielenia pomocy. Co zrobić? Do spełnienia obowiązku udzielania pierwszej pomocy wystarczy skuteczne powiadomienie o tym zdarzeniu służb ratunkowych (numer 112 lub 999) i zabezpieczenie miejsca zdarzenia. To absolutne minimum. Wystarczy powiadomić służby.
Czy możesz odstąpić od udzielania pierwszej pomocy?
Czy prawo zmusza Cię do wbiegania do płonącego budynku w celu ratowania jego mieszkańców? Absolutnie nie. Jeśli zauważysz osobę lub osoby znajdujące się w niebezpieczeństwie, Twoim priorytetem jest własne bezpieczeństwo.
Nie musisz udzielać pomocy, jeśli musiałoby to spowodować ryzykiem narażenia siebie lub innej osoby na utratę życia lub zdrowia. Możesz też odstąpić od udzielania pierwszej pomocy, jeśli:
- Konieczne jest wykonanie zabiegu lekarskiego (nikt nie oczekuje od Ciebie operowania na ulicy).
- Na miejscu zdarzenia są już osoby powołane do udzielania pomocy medycznej (na przykład ratownicy).
Czy można ponieść odpowiedzialność karną za błędy podczas ratowania życia?
Wielu z nas boi się, że zostanie pociągniętych do odpowiedzialności za błędy popełnione w trakcie ratowania życia. Czas z tym skończyć. Polskie prawo chroni osoby udzielające pomocy. Działa tu klauzula dobrego samarytanina. Jeśli działasz w dobrej wierze, nie zostaniesz pociągnięty do odpowiedzialności karnej za nieumyślne błędy.
Co więcej, jako osoba udzielająca pierwszej pomocy korzystasz z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Prawo stoi murem za Tobą. Lepiej połamać żebra w trakcie udzielania pierwszej pomocy (co zdarza się nawet zawodowcom), niż zaniechać tej pomocy.
Jakie są zasady udzielania pierwszej pomocy przez osoby postronne?
Definicja jest prosta: pierwsza pomoc to czynności podejmowane w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Nie musisz mieć sprzętu medycznego. Masz działać w miarę posiadanych możliwości i umiejętności.
Gdy zobaczysz osoby znajdujące się w stanie zagrożenia:
- zadbaj o bezpieczeństwo i higienę – załóż rękawiczki,
- oceń stan poszkodowanego – sprawdź jego przytomność i oddech.
- wezwij pomoc – wybierz numer 112 to podstawa,
- przystąp do działania – wykonuj czynności, które podtrzymują życie poszkodowanego albo pomagają zmniejszyć skutki urazu (na przykład tamowanie krwotoku, RKO).
Pamiętaj, że pierwszej pomocy przedmedycznej udzielasz do czasu przybycia służb.
Czy kurs pierwszej pomocy jest potrzebny?
Teoretycznie możesz pomagać bez kursu, bazując na instynkcie. Ale czy chcesz znaleźć się w sytuacji, gdzie od Twojej wiedzy z zakresu ratownictwa zależy życie, a Ty nie wiesz, co robić?
Profesjonalne szkolenia z pierwszej pomocy zbudują Twoją pewność siebie. Zobacz, co zyskasz dzięki kursowi, z którego możesz skorzystać u nas, w MedicaRes.
1. Pokonasz strach i zdobędziesz praktykę
Na kursie dowiesz się, jak udzielić niezbędnej pomocy. Przećwiczysz cały zakres udzielania pierwszej pomocy na fantomach, co sprawi, że będziesz w stanie zrobić to nawet obudzony nagle w środku nocy.
2. Zyskasz spokój prawny
Zrozumiesz, gdzie są granice Twojej odpowiedzialności. Dowiesz się, jak pomóc osobie poszkodowanej zgodnie z prawem i jak zmniejszyć skutki wypadku, zanim przyjedzie karetka.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę robić sztuczne oddychanie metodą usta-usta?
Nie. Jeśli boisz się o swoje bezpieczeństwo, możesz prowadzić wyłącznie uciskanie klatki piersiowej osoby znajdującej się w stanie nagłego zatrzymania krążenia.
Czy jeśli poszkodowany umrze mimo mojej pomocy, pójdę do więzienia?
Nie. Artykuł 162 KK karze za nieudzielenie pomocy osobie potrzebującej. Jeśli podjąłeś próbę ratunku, jesteś chroniony prawem.
Kiedy mam obowiązek udzielenia pierwszej pomocy?
Gdy tylko zauważysz człowieka znajdującego się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia.
Prawny obowiązek to jedno, ale Twoja wiedza może zadecydować o życiu lub zdrowiu drugiego człowieka. Zapisz się na kurs pierwszej pomocy w MedicaRes i zyskaj pewność, że gdy znajdziesz się w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia, będziesz wiedział, jak zareagować.